Organizasyon Yapısına Giriş

Organizasyon yapısı, bir işletmenin nasıl işletileceğini şekillendiren hem resmi hem de gayri resmi çerçeveleri ifade eder. Bir organizasyonun yapısı, çalışanların nasıl gruplanacağını belirler ve bir firmanın başarısında büyük bir rol oynar. Bir yapı seçmek, herkese uyan tek bir karar değildir ve işletme sahipleri, kuruluşlarının ihtiyaçlarına en uygun modeli seçmelidir.

Fonksiyonel yapı

Fonksiyonel bir yapıda, benzer görevleri yerine getiren ve benzer pozisyonlarda bulunan çalışanlar departmanlar halinde gruplandırılır. İşlevsel bölümlerin örnekleri arasında pazarlama, satış, insan kaynakları ve üretim yer alır. Fonksiyonel organizasyonların koordinasyon ve motivasyon alanlarında pek çok avantajı var, Lamar Üniversitesi "kendi konumlarındaki benzerliklere göre bir araya gelen insanlar kolaylıkla iletişim kurabiliyor ve birbirleriyle bilgi paylaşabiliyor." İşlevsel kuruluşlar, bölümler arası çatışmalardan muzdarip olabilir ve her biri bağımsız işlevleri yerine getiren bölümler arasında etkili bir iletişim sağlamak zor olabilir.

Bölünmüş Yapı

En yaygın bölünmüş yapılar, çalışanları ürüne, hizmet verilen pazara veya coğrafi konuma göre gruplandırır. Bu tür bir organizasyon içinde, her bölüm bağımsızdır ve işleve göre gruplanmış kendi departmanları vardır. Örneğin, tüm organizasyon için merkezi bir insan kaynakları departmanı yerine, her bölümün bunun yerine yalnızca o gruba hizmet veren bir insan kaynakları departmanına erişimi vardır. Bölüm organizasyonları, bireysel ortamlara odaklanmadan yararlanır, ancak bazı görevlerin ve faaliyetlerin tekrarlanmasından muzdariptir.

Matris yapısı

Bir matris organizasyonu hem işlevsel hem de bölünmüş yapıların özelliklerine sahiptir ve belki de en karmaşık olanıdır. Bir matris yapısı, çalışanları işin farklı fonksiyonel alanlarından insanları içeren proje ekipleri halinde gruplandırır; genellikle birden fazla denetçiye rapor vermek zorundadırlar. Matrix kuruluşları, ekip üyelerini projenin ihtiyaçlarına göre seçer, ekipler farklı bakış açıları ve beceri seviyelerinden yararlanır. Matrix kuruluşları, rol ve otorite çatışmalarıyla mücadele edebilir.

Daha Yeni Formlar

Çevremizdeki dünya değiştikçe, iş ortamı da değişmelidir. Birçok kuruluş, sürekli değişen ihtiyaçlara ayak uydurmak için artık nispeten yeni yapılar kullanmaktadır. Yatay yapı olarak da adlandırılan düz organizasyon, çalışanlar ve amirler arasında çok az hiyerarşik seviye olduğunda veya hiç olmadığında var olur. Personel ve yönetim, bu tür bir organizasyonda kararları almak için birlikte çalışır.

Sanal organizasyonlar, öncelikle elektronik iletişim yoluyla çalışır. Varsa minimum yüz yüze teması gerektirirler ve benzer gerçek mekanda faaliyet gösteren firmalara göre daha düşük genel gider maliyetlerinden yararlanırlar.

Örgüt Kültürüne Etkisi

Bir organizasyonun yapısı ve kültürü birbirine çok bağlıdır. Bir kuruluşun kültürü en iyi, paylaşılan bir dizi deneyim ve değerle temsil edilen kolektif bir kişilik olarak tanımlanabilir. Yapı sadece grupların nasıl oluştuğunu değil, aynı zamanda bu grupların davranışlarını, tutumlarını ve ilişkilerini de şekillendirir.